Η γεωθερμική ενέργεια εδώ και αρκετές δεκαετίες δεν χρησιμοποιούταν από τις χώρες της Ευρώπης και βρισκόταν σε στασιμότητα. Όμως, τα τελευταία χρόνια οι κυβερνήσεις όλου του κόσμου, στα πλαίσια ανάπτυξης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ), επιδιώκουν να αναπτύξουν τη γεωθερμική ενέργεια και να τη χρησιμοποιούν για την παροχή ηλεκτρικής ενέργειας και θέρμανσης, αντί να χρησιμοποιούν μόνο το φυσικό αέριο.
Ο τομές της γεωθερμικής ενέργειας βρισκόταν για πολλά χρόνια σε στασιμότητα, οπότε για να μπορέσει να αναπτυχθεί και να προσφέρει θέρμανση και ενέργεια, χρειάζεται να υποστεί αλλαγές και να γίνουν μεγάλες επενδύσεις.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση αναζητά μια στρατηγική η οποία θα συμβάλλει αποτελεσματικά στην ανάπτυξη του τομέα και στην επιτάχυνση των επενδύσεων για τη γεωθερμική ενέργεια. Το θετικό είναι πως υπάρχουν αρκετές χώρες (πχ: Ισλανδία) οι οποίες γνωρίζουν πώς να αντιμετωπίσουν και να χειριστούν σωστά τη γεωθερμική ενέργεια. Επίσης, άλλες χώρες (πχ: ΗΠΑ, Ηνωμένο Βασίλειο), πρόκειται να ακολουθήσουν την πορεία της Ισλανδίας.
Η στρατηγική της Ευρώπης στη γεωθερμική ενέργεια
Για να χρησιμοποιηθεί σωστά η γεωθερμική ενέργεια, πρέπει αρχικά να γίνει χαρτογράφηση των γεωθερμικών πόρων που υπάρχουν σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Έτσι, θα εξασφαλισθεί πως όλα τα σχετικά δεδομένα θα βρίσκονται συγκεντρωμένα σε συγκεκριμένο σημείο, στο οποίο θα υπάρχει εύκολη πρόσβαση για το κοινό.
Η Ευρώπη, με σκοπό να μετριάσει τους κινδύνους χρηματοοικονομικού περιεχομένου του κλάδου, επιθυμεί να εισάγει ασφαλιστικό σύστημα το οποίο θα προσαρμόζεται στις τρέχουσες συνθήκες και καταστάσεις.
Ο κλάδος για να λειτουργήσει αρμονικά και σωστά, πρέπει να αποτελείται από χώρες οι οποίες θα στηρίζουν τη γεωθερμική ενέργεια και θα είναι ικανές να αναπτύξουν εθνικές στρατηγικές και βιομηχανικές συμμαχίες.
Στην Ευρώπη υπάρχουν αρκετοί λειτουργικοί σταθμοί, οι οποίοι είναι ικανοί να παράγουν γεωθερμική ηλεκτρική ενέργεια. Συγκεκριμένα, μέχρι το τέλος του 2023 είναι γνωστό πως υπήρχαν περισσότερα από 3,5 GWe ικανά για να παράγουν γεωθερμική ηλεκτρική ενέργεια στην Ευρώπη, τα οποία μάλιστα ήταν διανεμημένα σε ακριβώς 143 λειτουργικούς σταθμούς. Οι εγκαταστάσεις αυτές παράγουν ως σύνολο σχεδόν 20 TWh ανά έτος και περίπου τα 7 TWh τα παρέχει η Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η Ελλάδα στον τομέα της γεωθερμικής ενέργειας
Όλο και περισσότερες χώρες αρχίζουν να συμβάλλουν στην ανάπτυξη της γεωθερμίας που παράγει ιδιαίτερα οικονομικό ρεύμα. Συγκεκριμένα, ο αγωγός ανάπτυξης γεωθερμικής ενέργειας αποτελείται από 50 σταθμούς, οι οποίοι βρίσκονται σε διαφορετικά στάδια ανάπτυξης σε χώρες της Ευρώπης, με την Τουρκία και την Γερμανία να ξεχωρίζουν. Ακόμη, στην Ιταλία, την Κροατία και την Γαλλία, έχουν σχεδιαστεί αρκετά έργα γεωθερμικής ενέργειας. Επίσης, η Ελλάδα και η Ισπανία, πρόκειται στο κοντινό μέλλον να ακολουθήσουν την πορεία των υπόλοιπων χωρών.
Οι κατασκευαστές της γεωθερμίας αντιμετωπίζουν προκλήσεις και δυσκολίες καθώς αν και η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αποφασίσει πως θα στηρίξει οικονομικά το έργο της γεωθερμίας, υπάρχουν χώρες, όπως η Τουρκία και η Ιταλία, που λόγω των μεταρρυθμίσεων τους έχει καθυστερήσει η διαδικασία εφαρμογής και εξέλιξης του έργου.
Δυνατότητες Ηνωμένου Βασιλείου
Στο Ηνωμένο Βασίλειο υπάρχουν μεγάλες ποσότητες γεωθερμικής ενέργειας, οι οποίες δεν έχουν αξιοποιηθεί ακόμα. Η συγκεκριμένη χώρα έχει δυνατότητες για παροχή θέρμανσης και ηλεκτρικής ενέργειας. Η ανάπτυξη των αναξιοποίητων περιοχών γεωθερμικής ενέργειας, θα μπορούσε να συμβάλλει στην παροχή δικτυωμένης γεωθερμικής ενέργειας.
Πολλές εταιρείες και επιχειρήσεις του Ηνωμένου Βασιλείου, προσπαθούν να αξιοποιήσουν την φυσική ενέργεια που βρίσκεται αποθηκευμένη σε υπόγεια κλπ. Επίσης, σε όλη τη Μεγάλη Βρετανία υπάρχει αισιοδοξία για την λειτουργία επιχειρήσεων που θα μπορούν να χειριστούν τον ειδικό εξοπλισμό που απαιτεί η κατάσταση και να διανείμουν με ασφάλεια την ενέργεια.
Συστήματα γεωθερμικής τηλεθέρμανσης και ψύξης
Είναι γνωστό πως η Ισλανδία και η Γαλλία είναι οι πιο ικανές χώρες στη γεωθερμική τηλεθέρμανση, αλλά χώρες όπως η Γερμανία, η Ρουμανία, η Φινλανδία, η Σλοβακία και η Ολλανδία, πρόκειται να συμβάλλουν αποτελεσματικά στην παροχή γεωθερμικής θέρμανσης και ψύξης καθώς έχουν εγκατασταθεί σε αυτές νέα γεωθερμικά συστήματα. Βέβαια, σύμφωνα με την EGEC μέχρι το τέλος του έτους 2023, υπήρχαν 401 συστήματα γεωθερμικής θέρμανσης και ψύξης στην Ευρώπη και 298 συστήματα στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτό σημαίνει πως η συνολική εγκατεστημένη χωρητικότητα γεωθερμικής ψύξης και θέρμανσης σε 29 χώρες, φτάνει τα 6 GWth. Μάλιστα, πλέον λειτουργούν 8 νέα συστήματα τα οποία συνέβαλλαν αποτελεσματικά στα αριθμητικά δεδομένα, αφού πρόσθεσαν 33,9 MWth ισχύς.
Στην Ευρώπη υπάρχουν αρκετά έργα (περίπου 316) τα οποία προς το παρόν ερευνώνται, αλλά αν λειτουργούσαν θα μπορούσαν να προσθέσουν περίπου 744 MWth ισχύς στο ήδη υπάρχον σύνολο.
Η πώληση των γεωθερμικών συστημάτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αυξηθεί σε σχέση με το παρελθόν. Συγκεκριμένα, το 2023 οι πωλήσεις αυξήθηκαν κατά 11,7 % σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Οι περισσότερες πωλήσεις σημειώθηκαν στην Σουηδία (26 % αύξηση) και ύστερα ακολούθησε η Γερμανία με ασήμαντη μείωση 1%, η Ολλανδία με αύξηση 11,1% και η Φινλανδία με αύξηση 24%.
Οι πωλήσεις των γεωθερμικών συστημάτων από το 2022 και μετά, άρχισαν να αυξάνονται. Το 2022 η Ευρωπαϊκή Ένωση πρότεινε την εφαρμογή του σχεδίου RePowerEU το οποίο προέβλεπε τον διπλασιασμό των τρεχόντων πωλήσεων και είχε ως στόχο τις 10 εκατομμύρια μονάδες μέχρι το 2027 και τις 30 εκατομμύρια μέχρι το 2030.
Γεωθερμική ενέργεια γενικά
Η γεωθερμική ενέργεια είναι μια ανανεώσιμη πηγή ενέργειας η οποία λειτουργεί έχοντας σταθερό και χαμηλό κόστος. Ακόμη, η γεωθερμική ενέργεια είναι μια πηγή πιο αξιόπιστη, της οποίας οι εγκαταστάσεις δεν χρειάζονται κρίσιμες πρώτες ύλες.
Η αγορά της γεωθερμικής ενέργειας αυξάνεται συνεχώς τα τελευταία χρόνια και μέχρι το 2033 το μέγεθος της αγοράς σε όλο τον κόσμο, πρόκειται να φτάσει τα 12,2 δισεκατομμύρια USD. Η τάση αυτή στην αγορά προέρχεται από το μεγάλο της πλεονέκτημα που παραμένει σταθερό εδώ και χρόνια και είναι το ότι η γεωθερμία παράγει ηλεκτρικό ρεύμα με ιδιαίτερα μικρό κόστος.