Οι ειδικοί του ΠΗΡ, ύστερα από μελέτες και έγκυρες πηγές ειδικών του τομέα της ενέργειας, κατέληξαν στο συμπέρασμα πως θα επέλθουν αλλαγές και εξελίξεις στην προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας. Οι συγκεκριμένες αλλαγές οφείλονται στα τιμολόγια ρεύματος που προσφέρει ο κάθε προμηθευτής, σε εξελίξεις που αφορούν την αγορά ενέργειας και στον ανταγωνισμό που υπάρχει ανάμεσα σε προμηθευτές ενέργειας.
Ο κάθε προμηθευτής ενέργειας επιδιώκει να διατηρήσει σταθερό το πελατολόγιό του και μάλιστα να καταφέρει να το επεκτείνει, δίχως να επηρεαστεί από τις αλλαγές που θα επέλθουν στην αγορά της ηλεκτρικής ενέργειας. Με αυτόν τον τρόπο οι πάροχοι ενέργειας θα καταφέρουν να μην επηρεαστούν από τη μεταβλητότητα της αγοράς και να περιορίσουν σε μεγάλο βαθμό τις αναταραχές που μπορεί να προκύψουν λόγω αλλαγής των τιμών ή λόγω απρόοπτων εξελίξεων στην αγορά ενέργειας.
Αρκετές εταιρείες ενέργειας στρέφονται στα μπλε (σταθερά) τιμολόγια, με σκοπό να καταφέρουν να διατηρήσουν τους πελάτες τους και να ανταπεξέλθουν στις ανάγκες του κάθε καταναλωτή. Τα μπλε τιμολόγια είναι ελκυστικά για τους καταναλωτές καθώς παρουσιάζουν σταθερές τιμές ρεύματος, διευκολύνουν ορισμένες ευάλωτες ομάδες ατόμων και συμφέρουν τα περισσότερα νοικοκυριά. Έτσι, οι εταιρείες που στρέφονται στην παροχή μπλε τιμολογίων αντιμετωπίζουν έντονο ανταγωνισμό μεταξύ τους. Τα μπλε πακέτα τιμολογίων είναι ανταγωνιστικά, αλλά λόγω της ζήτησής τους στην αγορά πολλές εταιρείες τα επιλέγουν, με αποτέλεσμα να αποκτούν όλο και μεγαλύτερη θέση στην αγορά ενέργειας.
Αυξάνεται η ζήτηση για τα μπλε τιμολόγια
Οι πηγές του PIR αναφέρουν πως πλέον στην αγορά ενέργειας υπάρχουν δύο τάσεις οι οποίες επικρατούν των υπολοίπων. Η πρώτη τάση αφορά τους παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας και η δεύτερη τάση σχετίζεται με τους καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας. Αναφορικά με τους παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας, προσπαθούν να επεκτείνουν τις επιλογές των καταναλωτών και να παρέχουν στους καταναλωτές ειδικά τιμολόγια τα οποία είναι ιδιαίτερα ελκυστικά. Αν και με τον τρόπο αυτό οι εταιρείες ανταγωνίζονται μεταξύ τους, σκοπός τους είναι να διευκολύνουν τον καταναλωτή και να καταφέρουν να ανταπεξέλθουν στις εξελίξεις της αγοράς. Συγκεκριμένα, πλέον περισσότερο από το 60% των νέων συμβάσεων που υπογράφουν οι καταναλωτές με τις εταιρείες ενέργειας, αφορούν τα μπλε σταθερά τιμολόγια ρεύματος. Τα μπλε τιμολόγια διατηρούν σταθερές τιμές στην αγορά κι έτσι οι καταναλωτές μένουν ακλόνητοι από αλλαγές στις τιμές και από ανακατατάξεις της αγοράς. Μάλιστα, τα συγκεκριμένα τιμολόγια έχουν ήδη αποκτήσει σημαντική θέση στην αγορά ενέργειας (περίπου το 10%), η οποία προβλέπεται πως θα αυξηθεί στο μέλλον καθώς όλο και περισσότεροι καταναλωτές θα θέλουν να προστατευθούν από τις εξελίξεις της αγοράς.
Σχετικά με την τάση των καταναλωτών, λόγω των διακυμάνσεων των τιμών που υπήρχαν το καλοκαίρι του τρέχοντος έτους, οι καταναλωτές επιλέγουν πλέον να στρέφονται σε ασφαλέστερα και τιμολογίων. Όλο και περισσότεροι καταναλωτές επιθυμούν να βρουν πιο αποτελεσματικούς τρόπους για να μπορέσουν να προστατευθούν από ξαφνικές αυξομειώσεις των τιμών και από την αβεβαιότητα για το μέλλον. Οι καταναλωτές έχουν ανάγκη να στραφούν σε πιο σταθερά τιμολόγια ηλεκτρικής ενέργειας τα οποία θα μπορούν να τους προστατεύσουν από ξαφνικές αλλαγές στην αγορά ενέργειας.
Παρ' όλα αυτά οι τεχνικοί του Πανελλήνιου Ηλεκτρικού Ρεύματος είναι επιφυλακτικοί...
Υπάρχει έντονη ανταγωνιστικότητα στην αγορά ρεύματος και οι προμηθευτές ενέργειας προσπαθούν να διατηρήσουν τους πελάτες τους ή να προσελκύσουν νέους. Οι εταιρείες ενέργειας προσφέρουν όλο και χαμηλότερες τιμές στην αγορά, προσπαθώντας να ανταγωνιστούν τα πράσινα τιμολόγια της ΔΕΗ. Τα πράσινα αυτά τιμολόγια αφορούν την παροχή πράσινης ενέργειας στους καταναλωτές, δηλαδή ενός είδους ενέργειας που προέρχεται από Ανανεώσιμες Πηγές. Τον τελευταίο καιρό στην Ελλάδα πολλοί είναι εκείνοι που επιθυμούν να χρησιμοποιούν σταθερά την πράσινη ενέργεια και να καταφέρουν να υιοθετήσουν έναν πιο βιώσιμο τρόπο κατανάλωσης ενέργειας.
Η πορεία που ακολουθεί πλέον η αγορά ενέργειας, επιβεβαιώνεται και από την αύξηση του κόστους για την απόκτηση πελατών μέσω των call center. Τα call centers κατά τη διαδικασία αλλαγής παρόχου χρεώνουν τον κάθε πελάτη με υψηλότερα ποσά από ότι συνήθιζαν το προηγούμενο διάστημα τα οποία φτάνουν μέχρι και τα 205 ευρώ ανά πελάτη. Το μέσο κόστος για την απόκτηση πελατών μέσω των call centers κυμαίνεται στα 180 με 190 ευρώ για κάθε πελάτη. Η κατάσταση αυτή επιβεβαιώνει την ανάγκη των εταιρειών ενέργειας να αποκτήσουν μεγαλύτερο μερίδιο στην αγορά ενέργειας από αυτό που ήδη κατέχουν.
Ανταγωνισμός και εξελίξεις στον τομέα της ενέργειας
Οι εταιρείες ενέργειας με σκοπό να καταφέρουν να προσελκύσουν όλο και περισσότερους πελάτες, διαφοροποιούν τα πακέτα και τα τιμολόγια που προσφέρουν στους καταναλωτές. Επιλέγουν να προμηθεύουν και άλλα είδη ενέργειας εκτός της ηλεκτρικής, όπως φυσικό αέριο και ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (από φωτοβολταϊκά, αιολικά κλπ.) ενώ ασχολούνται και με νέες υπηρεσίες, όπως με τις τηλεπικοινωνίες και με ενεργειακές λύσεις (ηλεκτροκίνηση, smart home κ.α.). Πλέον πολλές εταιρείες δεν ασχολούνται μόνο με την προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά επεκτείνουν τις υπηρεσίες τους επιδιώκοντας να διατηρήσουν τους πελάτες τους και να καταφέρουν να καλύψουν τις ενεργειακές ανάγκες τους. Όμως, η σταθερότητα του πελατολόγιου είναι μια δύσκολη διαδικασία για τις εταιρείες ενέργειας. Η ΔΕΗ κατέχει ήδη σημαντική θέση στον χώρο και στην αγορά ενέργειας, οπότε οι εταιρείες που επιδιώκουν να διατηρήσουν και μάλιστα να αυξήσουν το πελατολόγιό τους πολλές φορές αντιμετωπίζουν το zero sum. Το zero sum αναφέρεται στην μάταιη προσπάθεια των εταιρειών για αύξηση των πελατών καθώς πολλοί είναι εκείνοι που μένουν πιστοί μακροχρόνια στα πακέτα που προσφέρει για παράδειγμα η ΔΕΗ και στις υπηρεσίες της. Ο κάθε πάροχος ενέργειας χρειάζεται να ξεπεράσει αρκετές δυσκολίες για να καταφέρει να αυξήσει τους πελάτες τους και να καταφέρει να καλύψει τις ανάγκες και τις απαιτήσεις τους. Η διαδικασία του growth stories που σχετίζεται άμεσα με την επέκταση σε υπηρεσίες εκτός από εκείνες που αφορούν την ηλεκτρική ενέργεια είναι ιδιαίτερα απαιτητική, αλλά αν ολοκληρωθεί σωστά τότε ο πελάτης μένει πιστός στην συγκεκριμένη εταιρεία, δημιουργώντας ισχυρότερες σχέσεις με την εταιρεία που έχει επιλέξει.
Αρκετοί προμηθευτές ενέργειας παρέχουν σταθερά τιμολόγια σε ορισμένους πελάτες οι οποίοι είναι πιστοί στην εταιρεία και πληρούν τα απαιτούμενα κριτήρια. Ουσιαστικά με τον τρόπο αυτό ο προμηθευτής γλιτώνει το ρίσκο της ανασφάλειας και της μη εξόφλησης των λογαριασμών από πελάτες που μπορεί να διαθέτουν ασταθές προφίλ. Έτσι, οι πελάτες που εντάσσονται σε σταθερές συμβάσεις τιμολογίων χρειάζεται να είναι συνεπείς, ώστε να μειώνουν το ρίσκο της κάθε εταιρείας. Τα σταθερά τιμολόγια δεν μεταβάλλουν τις τιμές τους, αλλά διαθέτουν συγκεκριμένα ποσά για την κατανάλωση ενέργειας, τα οποία αν ο πελάτης ξεπεράσει ή αν δεν τα φτάσει, τότε θα πρέπει να πληρώσει το ποσό του αναλογεί σε κάθε περίπτωση.
Η προσπάθεια του ΥΠΕΝ για την προώθηση των σταθερών τιμολογίων
Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες του ΠΗΡ, μελετά τα σταθερά τιμολόγια και τον τρόπο που θα μπορούσαν να επεκταθούν στην αγορά ενέργειας. Η προώθηση των σταθερών τιμολογίων, αποσκοπεί στην προστασία των καταναλωτών από διακυμάνσεις των τιμών και τυχόν αλλαγών στην αγορά ενέργειας. Με τη χρήση των σταθερών τιμολογίων, οι καταναλωτές θα καταφέρουν να αποκτήσουν σταθερό κόστος για την ενέργεια που καταναλώνουν και να μην επηρεάζονται από ξαφνικές αλλαγές στις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας ή κάποιας άλλης ενέργειας. Το ΥΠΕΝ μέχρι στιγμής μελετά την προώθηση των σταθερών τιμολογίων, αλλά έχει παρουσιάσει την πρόθεσή του να ακολουθήσει τα σχέδιά του και να εφαρμόσει σχετικά μέτρα από τις αρχές του 2025.
Τα σταθερά τιμολόγια κυριαρχούν στην υπόλοιπη Ευρώπη, ενώ τα κυμαινόμενα τιμολόγια ενέργειας δεν επιλέγονται το ίδιο συχνά (ευρωπαϊκό παράδειγμα). Έτσι, οι περισσότεροι Ευρωπαίοι καταναλωτές δεν αντιμετωπίζουν διακυμάνσεις στις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας που μπορεί να τους προβληματίσουν ή να τους ξαφνιάσουν με υπερβολικά ποσά για την κατανάλωση. Οι καταναλωτές της Ευρώπης που χρησιμοποιούν συνήθως τα σταθερά τιμολόγια, προστατεύονται από απότομες αλλαγές των τιμών και είναι ικανοί να διαχειριστούν πιο εύκολα το κόστος της ενέργειας που τους αναλογεί.
Το ΥΠΕΝ μελετά το ευρωπαϊκό παράδειγμα και τα οφέλη του για τους καταναλωτές της χώρας μας. Η παροχή σταθερών τιμολογίων θα μπορούσε να γίνει υποχρεωτική για την κάθε εταιρεία ηλεκτρικής ενέργειας, ώστε οι καταναλωτές να έχουν τη δυνατότητα να επιλέξουν τα σταθερά τιμολόγια και να προστατευθούν από τις αλλαγές στην αγορά ενέργειας. Το ευρωπαϊκό παράδειγμα, δηλαδή η επιλογή σταθερών αντί για κυμαινόμενων τιμολογίων, σχετίζεται με την συμφωνία ανάμεσα σε προμηθευτή και καταναλωτή (διμερή συμβόλαια ή αλλιώς bilateral contracts). Η συμφωνία αυτή αφορά τον ορισμό μιας σταθερής χρέωσης για την κατανάλωση που κάνει κανείς. Υπάρχει και συμφωνία ανάμεσα στον προμηθευτή ενέργειας που επιλέγει κανείς και στους υπόλοιπους προμηθευτές ενέργειας ή παραγωγούς ενέργειας (capacity contracts), ώστε να εξασφαλίζεται η προμήθεια του πελάτη κατά τη διάρκεια τη συμφωνίας. Οι παραπάνω συμφωνίες χρησιμοποιούνται στην Ευρώπη, ώστε να εξασφαλίζεται η προστασία του πελάτη και η σταθεροποίηση των τιμών της ενέργειας. Οι συμφωνίες για τα σταθερά τιμολόγια ανάμεσα σε προμηθευτή και καταναλωτή έχουν συνήθως 12μηνη διάρκεια και οι καταναλωτές δεσμεύονται να παραμείνουν στον ίδιο πάροχο μέχρι η σύμβαση να λήξει.