Ρεύμα – Αύξηση

Τα τελευταία χρόνια παρατηρούνται συνεχείς αυξήσεις στην τιμή του ρεύματος με αποτέλεσμα να συμπαρασύρουν μαζί τους και άλλα προϊόντα και παροχές. Οι καταναλωτές βρίσκονται σε μια συνεχή αναζήτηση τρόπων για να μειώσουν το κόστος στο λογαριασμό του ηλεκτρικού ρεύματος θέλοντας με τον τρόπο αυτό να εξοικονομήσουν χρήματα. Η σύγκριση τιμολογίων στις εταιρείες ρεύματος γίνεται πλέον σε καθημερινή βάση από ένα μεγάλο όγκο καταναλωτών.

Οι λόγοι για τους οποίους αυξάνεται συνεχώς η τιμή του ρεύματος είναι πολλοί και σχετίζονται τόσο με τις διεθνείς συγκυρίες όσο και με τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η ελληνική αγορά ενέργειας. Το μόνο σίγουρο είναι πως οι συνεχόμενες αυξήσεις στο ηλεκτρικό ρεύμα έχουν γίνει ένας δυσβάσταχτος βραχνάς για τα ελληνικά νοικοκυριά και η ανάγκη για εύρεση οικονομικού ρεύματος έχει γίνει πλέον επιτακτική.

Γιατί αυξάνεται η τιμή του ρεύματος;

Όπως είπαμε και πιο πάνω η αύξηση της τιμής της ηλεκτρικής ενέργειας εξαρτάται από τις διεθνείς συγκυρίες αλλά και τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί το χρηματιστήριο ενέργειας στην Ελλάδα. Ας αρχίσουμε από τις διεθνείς συγκυρίες οι οποίες έχουν να κάνουν με την αποσταθεροποίηση των σχέσεων μεταξύ Ε.Ε και Ρωσίας λόγω του πολέμου στην Ουκρανία. Η ΕΕ προμηθεύονταν μεγάλο μέρος του φυσικού αερίου της από τη Ρωσία μέσω μεγάλων αγωγών που περνούσαν από το έδαφος της Ρωσίας. Μιας και οι σχέσεις πλέον είναι τεταμένες, η Ρωσία έχει σταματήσει μερικώς την τροφοδοσία της ΕΕ με φυσικό αέριο. Εδώ θα πρέπει να τονίσουμε πως το φυσικό αέριο αποτελεί καύσιμη ύλη για πολλές μονάδες ηλεκτροπαραγωγής. Έτσι λοιπόν αφού η ζήτηση σε ρεύμα είναι αυξημένη και δεν υπάρχει καύσιμη ύλη είναι λογικό να ανέβει η τιμή του ρεύματος. Στην περίπτωση αυτή η αύξηση ρεύματος είναι ένα αναπόφευκτο γεγονός…

Υπάρχει λοιπόν απάντηση στο ερώτημα;
«τί να επιλέξω για να αντιμετωπίσω τις συνεχείς αυξήσεις ρεύματος;»

Είναι όμως αρκετή αυτή η συγκυρία ώστε να εκτινάξει τις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας; Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα είναι αρνητική και μεγάλο μέρος της αύξησης τιμών ρεύματος σχετίζεται με τον τρόπο που λειτουργεί η αγορά ενέργειας στην Ελλάδα και ο οποίος έχει σαν αποτέλεσμα να έχουμε το πιο ακριβό ρεύμα σε όλη την Ευρώπη. Και αν όχι πάντα, δυστυχώς ένα από τα ακριβότερα ρεύματα. Ας δούμε λίγο την ιδιάζουσα περίπτωση του ελληνικού χρηματιστηρίου ενέργειας κατά πόσο επηρεάζει τον τελικό λογαριασμό ρεύματος.

Ο τρόπος οργάνωσης του ελληνικού χρηματιστηρίου ενέργειας είναι τέτοιος ώστε η τιμή της ενέργειας να καθορίζεται από την τιμή του ακριβότερου καυσίμου και μάλιστα στην ακριβότερη τιμή της. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα η τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας να διαμορφώνεται σαν να παρήγονταν όλη από το ακριβότερο καύσιμο, που αυτή τη στιγμή είναι το φυσικό αέριο, παρότι αυτό συμμετέχει στην ηλεκτροπαραγωγή σε μικρό ποσοστό. Εδώ θα πρέπει να προσθέσουμε πως η Ελλάδα είναι η μοναδική χώρα στην Ευρώπη που το 100% της ενέργειας που μπαίνει στο σύστημα, γίνεται μέσω χρηματιστηρίου. Στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες το ποσοστό αυτό είναι κάτω του 38%,  και σε αυτές τις χώρες η μεγαλύτερη ποσότητα ηλεκτρικής ενέργειας προμηθεύεται μέσω μακροχρόνιων συμβολαίων. Έτσι γίνεται εύκολα αντιληπτό γιατί στη χώρα μας υπάρχει έντονη αύξηση τιμής ρεύματος σε ενεργειακές κρίσεις.

Γιατί οι τιμές ρεύματος αυξήθηκαν από το 2021 έως σήμερα

Όλοι έχουμε παρατηρήσει πως η τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας έχει αυξηθεί ραγδαία τα τελευταία χρόνια και η μείωσή της μοιάζει με ένα όνειρο μακρινό. Οι παράγοντες πίσω από τις συνεχόμενες αυξήσεις ρεύματος είναι πολλοί και ποικίλοι. Κάποιοι από τους λόγους της αύξησης παραμένουν σταθεροί τα τελευταία χρόνια ενώ άλλοι είναι παροδικοί. Ας εξετάσουμε ξεχωριστά για κάθε έτος τους σημαντικότερους παράγοντες.

• 2021: Είναι χρονιά που η ενεργειακή κρίση στην Ελλάδα αλλά και την Ευρώπη ξεκινάει για τα καλά. Από την αρχή του έτους υπήρχε μια σταδιακή άνοδος στην τιμή του φυσικού αερίου, μιας και η ζήτησή του αυξήθηκε λόγω της πανδημίας και λόγω προβλημάτων στην αλυσίδα εφοδιασμού. Από τη στιγμή που το φυσικό αέριο χρησιμοποιείται για την παραγωγή ρεύματος, αυξήθηκε, με τη σειρά του, και η δική του τιμή. Επιπλέον σε πολλούς λογαριασμούς ρεύματος άρχισαν να εφαρμόζονται ρυθμιστικές χρεώσεις μετακυλώντας το κόστος στους καταναλωτές.
• 2022: Κατά τη διάρκεια του 2022 οι τιμές ρεύματος εκτοξεύτηκαν κάτι που οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στη σύρραξη Ρωσίας και Ουκρανίας η οποία διατάραξε την τροφοδοσία του φυσικού αερίου. Η Ευρώπη αναγκάστηκε να αναζητήσει φυσικό αέριο σε πιο απομακρυσμένες αγορές κάτι που αύξησε πολύ περισσότερο το κόστος εισαγωγής. Παράλληλα στην ελληνική χονδρική αγορά ενέργειας χρησιμοποιούνταν το ακριβότερο καύσιμο ως βάση υπολογισμού. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να εκτοξευθούν οι τιμές λιανικής στο ρεύμα και οι καταναλωτές να βρίσκονται χρεωμένοι με υπέρογκα ποσά. Για την οικονομική ελάφρυνση νοικοκυριών και επιχειρήσεων ξεκίνησαν να εφαρμόζονται καθολικές επιδοτήσεις ρεύματος.
• 2023: Κατά τη χρονιά αυτή υπήρξε μια μικρή μείωση της τιμής του ρεύματος, όμως παρέμειναν υψηλές σε σχέση με αυτές του 2021. Η μείωση αυτή οφείλεται, κατά βάση, στη σταθεροποίηση των τιμών φυσικού αερίου, τη μείωση των φόρων και τη συνέχιση των επιδοτήσεων από το κράτος. Όμως ο τρόπος με τον οποίο είναι δομημένη η αγορά ενέργειας στην Ελλάδα κράτησε τις τιμές σε υψηλά επίπεδα.
• 2024: Το έτος αυτό χαρακτηρίζεται από μια σχετική σταθερότητα χωρίς βέβαια οι τιμές να φτάσουν σε επίπεδα προ κρίσης. Ένας από τους λόγους της μείωσης είναι η μεγαλύτερη χρήση ηλεκτρικού ρεύματος από ΑΠΕ στο ενεργειακό μείγμα και η μείωση της εξάρτησης από το φυσικό αέριο. Επιπλέον η χώρα μας επένδυσε στις ενεργειακές διασυνδέσεις με τις γειτονικές μας χώρες, κάτι που έδωσε μεγαλύτερη ευελιξία τόσο στις εισαγωγές όσο και στις εξαγωγές ρεύματος. Παρόλα αυτά, ο τελικός καταναλωτής λόγω της φορολογίας και διαφόρων χρεώσεων κατέληξε να πληρώσει αρκετά χρήματα στον λογαριασμό ρεύματος.
• 2025: Οι τιμές ρεύματος συνεχίζουν να μειώνονται ελαφρώς και η αγορά σταθεροποιείται. Πλέον οι καταναλωτές έχουν τη δυνατότητα να επιλέξουν όχι μόνο πάροχο αλλά και τον τρόπο που επιθυμούν να χρεώνονται την κιλοβατώρα (σταθερό ή κυμαινόμενο). Οι επενδύσεις σε ΑΠΕ συνεχώς αυξάνονται και με τη διαρκώς αυξανόμενη χρήση ψηφιακής τεχνολογίας ο έλεγχος και η διαχείρισή τους είναι πολύ πιο εύκολη.

Συμπεράσματα για την αύξηση στο ρεύμα

Τέλος πρέπει να προσθέσουμε και την αγορά εξισορρόπησης στην οποία οι προμηθευτές καταθέτουν σε πραγματικό χρόνο της προσφορές τους ώστε να καλυφθούν τα κενά σε ρεύμα που έχει το σύστημα. Στο σημείο αυτό είναι πολλές οι εταιρείες που κερδοσκοπούν εκτινάσσοντας τις τιμές ρεύματος στα ύψη. Πολλές φορές καταλαβαίνουμε ότι η άνοδος τιμής ρεύματος είναι και ένας τρόπος να δημιουργηθούν επίτηδες κενά ενέργειας από την προηγούμενη μέρα έτσι ώστε την επόμενη να μπορέσουν να αυξήσουν την τιμή. Έτσι, πολλές φορές η αύξηση ρεύματος είναι απρόσμενη για τον καταναλωτή που καλείται να πληρώσει μια πιο ακριβή τιμή στην κιλοβατώρα.

Από τα παραπάνω είναι εμφανές γιατί η τιμή του ρεύματος στην Ελλάδα είναι τόσο υψηλή και έτσι ενώ οι καταναλωτές προσπαθούν να βρουν τρόπους να εξοικονομήσουν χρήματα για να μπορέσουν να ανταπεξέλθουν στις καθημερινές τους ανάγκες κάποιοι άλλοι κερδοσκοπούν σε βάρους τους. Είναι παρατηρημένο πάντως ότι η αύξηση στο ηλεκτρικό ρεύμα δημιουργεί την ανάγκη κρατικής επιδότησης ρεύματος.

*** Τελευταία ενημέρωση: 14/10/2025