Το τελευταίο διάστημα παρατηρείται αύξηση των τιμών του φυσικού αερίου και ως αποτέλεσμα και του ηλεκτρικού ρεύματος. Η σχετική αυτή αύξηση των τιμών των πηγών ενέργειας (ηλεκτρικό ρεύμα και φυσικό αέριο) θα έχει επιπτώσεις όχι μόνο στην οικονομία της Ευρώπης (και κατ’ επέκταση στην Ελλάδα) αλλά και στους ίδιους τους καταναλωτές. Η Ευρώπη δείχνει την ανησυχία της για την πορεία της αγοράς και την πορεία των τιμών. Η αύξηση των τιμών προέρχεται από μερικούς βασικούς παράγοντες, οι οποίοι αν δεν μειωθούν ή αν δεν αντιμετωπισθούν άμεσα θα συνεχίσουν να επηρεάσουν τις τιμές του φυσικού αερίου και γενικότερα της ενέργειας.
Η πορεία των τιμών του φυσικού αερίου και οι ανησυχίες
Οι ειδικοί του ΠΗΡ έχουν παρατηρήσει πως από τις αρχές του 2024 οι τιμές του φυσικού αερίου έχουν παρουσιάσει ιδιαίτερη αστάθεια. Μάλιστα, οι τιμές του TTF (Title Transfer Facility) έχουν αυξηθεί σημαντικά με το κόστος ανά μεγαβατώρα ή αλλιώς ανά MWh, να υπερβαίνει τα 40 ευρώ. Το TTF είναι χρηματοοικονομικό σημείο για συναλλαγές φυσικού αερίου στην Ευρώπη και οι τιμές του χρησιμοποιούνται από αρκετές εταιρείες ενέργειας, για να διαμορφώσουν το κόστος προμήθειας του φυσικού αερίου.
Η αύξηση των τιμών του φυσικού αερίου προκαλεί ανησυχίες στους αναλυτές για την πορεία της αγοράς. Η σχετική αύξηση των τιμών μπορεί να οφείλεται σε αρκετούς παράγοντες, όπως:
- Υψηλή ζήτηση για φυσικό αέριο
Η ανάγκη των βιομηχανιών για φυσικό αέριο συνεχίζει να είναι έντονη καθώς όλο και περισσότερες χώρες προσπαθούν να επανέλθουν από τις συνέπειες της πανδημίας. Ως αποτέλεσμα, η ζήτηση των βιομηχανιών για φυσικό αέριο βρίσκεται σε υψηλά επίπεδα και η διαδικασία ανεφοδιασμού και προμήθειας αντιμετωπίζει δυσκολίες. Υπάρχουν δυσκολίες στον ανεφοδιασμό φυσικού αερίου διότι λόγω της αυξημένη ζήτησης είναι πιθανό να δημιουργηθούν ελλείψεις φυσικού αερίου. - Πολιτική αβεβαιότητα και κίνδυνοι διεθνούς επιπέδου
Όπως είναι γνωστό αρκετές χώρες της Κεντρικής Ευρώπης, προμηθεύονται φυσικό αέριο από τη Ρωσία. Μέχρι στιγμής, όσες προσπάθειες κι αν έχουν γίνει για διαφοροποίηση των πηγών προμήθειας φυσικού αερίου, δεν έχουν καταφέρει να αντιμετωπίσουν την εξάρτηση των χωρών από το φυσικό αέριο της Ρωσίας. Όμως, λόγω των συγκρούσεων με την Ουκρανία και των εσωτερικών αναταράξεων και εντάσεων στη Ρωσία, υπάρχει πλέον ανασφάλεια και προβληματισμοί για την προμήθεια φυσικού αερίου από τη Ρωσία στις υπόλοιπες χώρες. - Ελλείψεις σε αποθέματα φυσικού αερίου
Παρατηρείται πως όσο και να έχουν αυξηθεί τα αποθέματα φυσικού αερίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, υπάρχει ο φόβος για μη επαρκή προμήθεια φυσικού αερίου. Οι αποθήκες που φυλάσσεται το φυσικό αέριο είναι σχεδόν γεμάτες (κατά 90%), αλλά η ποσότητα του υγροποιημένου φυσικού αερίου ή αλλιώς του LNG που εισέρχεται στις αποθήκες έχει μειωθεί και μάλιστα η αποθήκευση φυσικού αερίου ολοκληρώνεται με μια πιο αργή διαδικασία.
Επιδράσεις στο κόστος του ρεύματος
Το φυσικό αέριο είναι μια από τις βασικές πηγές ενέργειας για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη. Το φυσικό αέριο ουσιαστικά καίγεται για να παράγει θερμότητα (χρήση σε θερμικούς σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής), η οποία μέσω αεριοστρόβιλων και ατμοστρόβιλων μετατρέπεται σε ηλεκτρική ενέργεια. Έτσι, η αύξηση στις τιμές του φυσικού αερίου θα επηρεάσει άμεσα και τις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος. Ο φόβος των ειδικών είναι πως οι τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας θα παραμείνουν αυξημένες κατά τη διάρκεια του χειμώνα και θα επηρεάσουν σημαντικά τους καταναλωτές. Η ομάδα του ΠΗΡ διαπιστώνει πως αν η αυξημένη ζήτηση και οι γεωπολιτικές εντάσεις διατηρηθούν στα ίδια επίπεδα, τότε οι τιμές του φυσικού αερίου θα μπορούσαν να αυξηθούν παραπάνω, πράγμα που σημαίνει αύξηση στην τιμή ρεύματος για τους καταναλωτές στην Ελλάδα.
Ο όμιλος ING, ο οποίος είναι χρηματοπιστωτικός οργανισμός διεθνούς επιπέδου και ασχολείται με χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, επενδύσεις σε προϊόντα κλπ., έχει παρουσιάσει πως αρκετά άτομα και οργανισμοί βλέπουν κέρδος από τις επενδύσεις σε φυσικό αέριο. Υπάρχει αισιοδοξία για την εξέλιξη των τιμών του φυσικού αερίου και την απόκτηση κέρδους, η οποία θα μπορούσε να αυξήσει περαιτέρω τις τιμές της αγοράς φυσικού αερίου. Η αύξηση στις τιμές του φυσικού αερίου θα μπορούσε να δημιουργηθεί λόγω της υψηλής ζήτησης των ατόμων και των οργανισμών. Οι κερδοσκόποι αναμένουν για αυξήσεις των τιμών του φυσικού αερίου καθώς επωφελούνται χρηματικά και επενδυτικά από τις αυξήσεις αυτές.
Σύμφωνα με τα τρέχοντα δεδομένα για την κατάσταση της αγοράς και τις τιμές του φυσικού αερίου και του ηλεκτρικού ρεύματος, ο χειμώνας και η άνοιξη που θα διανύσουμε θα είναι δύσκολες εποχές. Οι καταναλωτές θα πρέπει να προετοιμαστούν κατάλληλα για τις αυξήσεις των τιμών του φυσικού αερίου και για τις πιθανές αυξήσεις των ποσών στους λογαριασμούς τους. Η κάθε χώρα οφείλει να λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα, ώστε να προστατεύσει τους καταναλωτές από τις παραπάνω επιδράσεις των τιμών.