Η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ) εισηγείται για την τροποποίηση του Κώδικα Προμήθειας ο οποίος σχετίζεται με την αλλαγή παρόχου ρεύματος από τους καταναλωτές. Η εισήγηση της ΡΑΑΕΥ στο ΥΠΕΝ, αφορά την τροποποίηση του άρθρου 42 του Κώδικα Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας, το οποίο αναφέρεται στους όρους σύμβασης, στις υποχρεώσεις των καταναλωτών και των προμηθευτών και στην προστασία των καταναλωτών ηλεκτρικής ενέργειας. Η τροποποίηση του συγκεκριμένου άρθρου του Κώδικα Προμήθειας θα οδηγήσει στον περιορισμό των κακοπληρωτών και στην προστασία των παρόχων ενέργειας.
Υπάρχουν καταναλωτές οι οποίοι χαρακτηρίζονται ως κακοπληρωτές, όταν δεν εξοφλούν τους λογαριασμούς του ηλεκτρικού ρεύματος στον πάροχο που τους παρέχει σχετικές υπηρεσίες. Οι κακοπληρωτές πολλές φορές επιλέγουν να μεταφερθούν σε νέο πάροχο ηλεκτρικής ενέργειας, για να αποφύγουν να εξοφλήσουν τους λογαριασμούς ρεύματος στον πάροχο που είναι ήδη εγγεγραμμένοι. Οι καταναλωτές που δεν καταβάλλουν το ποσό της πληρωμής εντός της προθεσμίας ή που καταβάλλουν ένα μέρος της πληρωμής, δημιουργούν προβλήματα στους παρόχους ρεύματος. Όμως, σε περίπτωση μη εξόφλησης των λογαριασμών, οι καταναλωτές ενέργειας δέχονται παραπάνω χρεώσεις ή τόκους στους επόμενους λογαριασμούς τους.
Ορισμένοι κακοπληρωτές είχαν βρει ένα «παραθυράκι» να μετακινούνται σε νέο πάροχο ρεύματος, αφήνοντας οφειλές στον προηγούμενο πάροχο. Έτσι, η εισήγηση της ΡΑΕ έχει ως στόχο της αντιμετώπιση της κατάστασης αυτής και τον περιορισμό των κακοπληρωτών. Ο σκοπός της τροποποίησης του Κώδικα Προμήθειας είναι να προστατεύονται οι πάροχοι ηλεκτρικής ενέργειας και να μην αντιμετωπίζουν προβλήματα λόγω ανεξόφλητων λογαριασμών ρεύματος. Βέβαια, οι μη εξοφλημένοι λογαριασμοί των καταναλωτών έχουν ήδη επηρεάσει τις εταιρείες ηλεκτρικής ενέργειας, οι οποίες έχουν νέες και παλιές ανεξόφλητες οφειλές στο ηλεκτρικό ρεύμα που φτάνουν τα 2,4 δισεκατομμύρια ευρώ.
Περιπτώσεις εμποδισμού μετακίνησης σε άλλο πάροχο ρεύματος
Η μετακίνηση των καταναλωτών σε νέο πάροχο ηλεκτρικής ενέργειας θα εμποδίζεται σε ορισμένες περιπτώσεις, ώστε να προστατεύονται οι πάροχοι από οφειλές λογαριασμών. Σύμφωνα με την ΡΑΑΕΥ, η αλλαγή προμηθευτή δεν θα ολοκληρώνεται εφόσον ο καταναλωτής δεν έχει εξοφλήσει τις οφειλές του στον προμηθευτή ρεύματος που βρίσκεται ήδη. Σε τέτοιες περιπτώσεις οι πάροχοι επιβάλλουν απενεργοποίηση της παροχής ενέργειας η οποία εμποδίζει τον καταναλωτή να αλλάξει πάροχο, μέχρι να ρυθμίσει ή να πληρώσει τις οφειλές του. Επίσης, η μετακίνηση σε νέο πάροχο ηλεκτρικού ρεύματος δεν ολοκληρώνεται όταν ο ίδιος ο καταναλωτής έχει καθυστερήσει ή δεν έχει εξοφλήσει τις οφειλές στο ηλεκτρικό ρεύμα σε τρεις διαφορετικούς προμηθευτές ενέργειας από την 1η Ιανουαρίου του 2020 και ύστερα. Ο καταναλωτής αυτός καταγράφεται ως υπερήμερος ή αλλιώς ως flagging από τον ΔΕΔΔΗΕ και δεν έχει τη δυνατότητα να αλλάξει πάροχο μέχρι να τακτοποιήσει τις οφειλές των λογαριασμών ρεύματος.
Αν ο καταναλωτής επιλέξει να αλλάξει εταιρεία προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας είναι υποχρεωμένος να εξοφλήσει τις οφειλές του στον προηγούμενο πάροχο ενέργειας που ήταν εγγεγραμμένος. Η εξόφληση των λογαριασμών είναι απαραίτητη προκειμένου ο καταναλωτής να μην εμπλακεί με νομικές ή οικονομικές επιπτώσεις.
Η πρόταση της ΡΑΑΕΥ για τους κακοπληρωτές
Η ΡΑΕ με σκοπό την αντιμετώπιση των κακοπληρωτών, των ρευματοκλοπών και των υπόλοιπων σχετικών κινδύνων, προτείνει τη δημιουργία μιας ηλεκτρονικής εφαρμογής. Η εφαρμογή αυτή θα συνδέεται με την πλατφόρμα του gov.gr και θα αντλεί αυτόματα τα στοιχεία του πελάτη. Με τη χρήση της ηλεκτρονικής αυτής εφαρμογής, θα επιβεβαιώνεται άμεσα η ημερομηνία της υποβολής και της ολοκλήρωσης αλλαγής παρόχου ρεύματος. Έτσι, η διαδικασία της αλλαγής παρόχου με χρέος θα γίνεται πιο εύκολα, οι οφειλές προς πάροχο ηλεκτρικής ενέργειας θα διαχειρίζονται με καλύτερο τρόπο και τα δικαιώματα του καταναλωτή θα προστατεύονται.
Προβλήματα που δημιουργούν οι ανεξόφλητες οφειλές
Οι ληξιπρόθεσμες οφειλές στο ρεύμα που αφήνουν οι καταναλωτές στους παρόχους ενέργειας δημιουργούν προβλήματα στην αγορά ενέργειας και στους νέους προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας. Οι ανεξόφλητες οφειλές των καταναλωτών καλύπτονται από τους υπόλοιπους καταναλωτές ανεξαρτήτως από το αν εκείνοι συνεπείς στις πληρωμές τους ή όχι. Το κόστος των μη εξοφλημένων οφειλών μοιράζεται στους υπόλοιπους πελάτες οι οποίοι το πληρώνουν μέσω αυξήσεων στις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας. Εκτός από την επιβάρυνση των υπόλοιπων καταναλωτών, υπάρχουν και κίνδυνοι που αφορούν τους νέους προμηθευτές ρεύματος. Οι ενεργειακοί προμηθευτές που αναλαμβάνουν νέους πελάτες, αυξάνουν το επιχειρηματικό τους ρίσκο καθώς δεν γνωρίζουν αν ο πελάτης έχει ανεξόφλητες οφειλές ή αν είναι συνεπής στις πληρωμές του. Αν οι πάροχοι ηλεκτρικού ρεύματος συνεργαστούν με πελάτες που έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές σε άλλους προμηθευτές, δεν θα γνωρίζουν αν οι συγκεκριμένοι πελάτες θα είναι συνεπείς στις πληρωμές των λογαριασμών τους. Έτσι, ρισκάρουν να αντιμετωπίσουν σχετικούς κινδύνους και να επηρεάσουν την κερδοφορία της εταιρείας τους.
Η παραπάνω κατάσταση, όπου ο κακοπληρωτής επιβαρύνει τους συνεπείς καταναλωτές και θέτει ρίσκο για τους νέους παρόχους, ονομάζεται ενεργειακός τουρισμός. Το φαινόμενο του ενεργειακού τουρισμού αναφέρεται σε καταναλωτές οι οποίοι αφήνουν ανεξόφλητες οφειλές και μετακινούνται από πάροχο σε πάροχο, ώστε να μην πληρώσουν τα χρέη τους. Ο ενεργειακός τουρισμός δημιουργεί και προβλήματα στην αγορά ενέργειας καθώς οι προμηθευτές αναγκάζονται να αυξήσουν τις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας, ώστε να καλύψουν τα ληξιπρόθεσμα χρέη που αφήνουν πίσω οι καταναλωτές.
Η ΡΑΑΕΥ προτείνει την τροποποίηση του άρθρου 42 του Κώδικα Προμήθειας, ώστε να περιοριστούν οι κακοπληρωτές και να σταματήσουν να δημιουργούν προβλήματα στην αγορά, στους υπόλοιπους πελάτες και στους προμηθευτές ενέργειας. Χρειάζεται να ληφθούν τα απαραίτητα μέτρα και να υπάρξει ρυθμιστική παρέμβαση, ώστε να αντιμετωπισθούν οι ληξιπρόθεσμες οφειλές. Το ΥΠΕΝ (Υπουργείο Ενέργειας και Περιβάλλοντος) εξετάζει την εισήγηση της ΡΑΕ και αναμένουμε για την τελική απόφασή του.